Βρυξέλλες, Αθήνα, 23-01-2008: H Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε σήμερα μια δέσμη προτάσεων που θα οδηγήσουν μόνο σε 20% μείωση των εκπομπών των αερίων του θερμοκηπίου στην Ευρώπη μέχρι το 2020 σε σχέση με τα επίπεδα του 1990. Ο στόχος αυτός θα μπορούσε να είναι πιο φιλόδοξος, και να φτάνει σε μείωση εκπομπών της τάξης του 30%. Αυτό θα ήταν σύμφωνο και με τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου (Μάρτιος 2007), αλλά και με την ανάγκη να συγκρατηθεί η αύξηση της μέσης παγκόσμιας θερμοκρασίας κάτω από τους 2 βαθμούς Κελσίου,  επισημαίνει το WWF.

Η διεθνής περιβαλλοντική οργάνωση τονίζει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση, ως παγκόσμιος ηγέτης στον αγώνα κατά της κλιματικής αλλαγής, θα έπρεπε να σχεδιάζει τις πολιτικές της με όραμα την επιτυχία των διεθνών διαπραγματεύσεων για γενναία μείωση των εμπομπών των αερίων του θερμοκηπίου. Ο στόχος για 20% μείωση όχι μόνο υπονοεί μικρή έως καθόλου συμμετοχή από τις άλλες βιομηχανικές χώρες, αλλά δεν είναι καν σύμφωνος με τις αποφάσεις που υιοθετήθηκαν στο Μπαλί τον περασμένο μήνα (μειώσεις εκπομπών για τις αναπτυγμένες χώρες που κυμαίνονται μεταξύ 25 και 40% έως το 2020). Για τον λόγο αυτόν, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο πρέπει να βελτιώσουν δραστικά τα μέτρα που πρότεινε η Επιτροπή. 
«Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε μια σχετικά αδύναμη πρόταση και δυστυχώς κανένα κράτος δεν υποστήριξε πιο φιλόδοξους στόχους» τονίζει ο δρ Στέφαν Σίνγκερ, επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Προγράμματος για την κλιματική αλλαγή του WWF. «Η Ευρώπη έχει πετύχει ήδη μείωση των εκπομπών κατά 10% σε σχέση με το 1990, και επομένως ο στόχος του 20% για το 2020 φαντάζει εξαιρετικά αδύναμος. Αυτή η προσπάθεια είναι τουλάχιστον ανεπαρκής μπροστά σε μια απειλή, που μπορεί να οδηγήσει στο λιώσιμο των πάγων της αρκτικής και στη μετακίνηση εκατομμυρίων ανθρώπων από τις αναπτυσσόμενες χώρες, λόγω της αύξησης των πλημμύρων», προσθέτει ο Σίνγκερ.

Η Επιτροπή πρόκειται να δώσει και πάλι απλόχερα δικαιώματα σε όλες τις ρυπογόνες επιχειρήσεις, που μετέχουν στο σύστημα εμπορίας ρύπων. Το WWF συνεχίζει να απευθύνει έκκληση για πλήρη δημοπράτηση των δικαιωμάτων εκπομπών, ως έναν αποτελεσματικό τρόπο ανταμοιβής των καθαρότερων εγκαταστάσεων. Με την πλήρη δημοπράτηση των εκπομπών θα γίνει εφικτή η συλλογή πόρων για τη χρηματοδότηση της ανάπτυξης βιώσιμης και καθαρής ενέργειας, καθώς και της προσαρμογής των φτωχότερων χωρών στην κλιματική αλλαγή. 

Από την άλλη, το WWF καλωσορίζει τον στόχο που ορίζει ότι το 20% της ενέργειας που θα καταναλώνεται στην Ευρώπη θα προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας μέχρι το 2020, συμπεριλαμβανομένου και του στόχου για 10% συμμετοχή των βιοκαυσίμων στον τομέα των μεταφορών. Τα βιοκαύσιμα έχουν τη δυνατότητα να μειώσουν τις εκπομπές των αερίων του θερμοκηπίου και να ωφελήσουν και την Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά και τις αναπτυσσόμενες χώρες. Το προτεινόμενο σύστημα πιστοποίησης, ωστόσο, χρειάζεται να ενισχυθεί,  ώστε να διασφαλίζεται ότι η παραγωγή των βιοκαυσίμων θα γίνεται με περιβαλλοντικά βιώσιμο και κοινωνικά δίκαιο τρόπο.

Το πακέτο μέτρων προβλέπει ότι η Ελλάδα θα πρέπει να μειώσει τις εκπομπές της στους τομείς που δεν καλύπτονται από το σύστημα εμπορίας ρύπων κατά μόλις 4% έως το 2020, πάντα σε σχέση με τα επίπεδα του 2005. Επιπλέον, επιβάλλει στη χώρα μας να καλύψει το 18% της τελικής κατανάλωσης ενέργειας με τη χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.

«Αν δεν ξέραμε τις κακές επιδόσεις της Ελλάδας, θα λέγαμε ότι οι στόχοι του ενεργειακού πακέτου είναι εξαιρετικά εύκολο να επιτευχθούν από τη χώρα μας. Πλέον, η Ελλάδα πρέπει να προχωρήσει πιο γρήγορα στην υλοποίηση των δεσμεύσεων και να προτείνει ακόμα πιο φιλόδοξους στόχους, αποδεικνύοντας ότι όντως νοιάζεται για την κλιματική αλλαγή» σχολιάζει ο Δημήτρης Καραβέλλας, Διευθυντής του WWF Ελλάς. 

Το WWF καλεί το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Ευρωπαίο Συμβούλιο να συζητήσουν τις διάφορες προτάσεις χωριστά και όχι ως «ενιαίο πακέτο», καθώς κάτι τέτοιο μπορεί να σημαίνει μεγάλες καθυστερήσεις.  Αν όλα τα θέματα που περιλαμβάνονται στο «ενεργειακό πακέτο» συζητηθούν ταυτόχρονα -για να προσυπογραφούν από τα Κράτη Μέλη και το Ευρωκοινοβούλιο- η διαδικασία λήψης απόφασης μπορεί να διαρκέσει ακόμα και πάνω από 2 χρόνια. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε αναβολή της τελικής συμφωνίας μέχρι το τέλος του 2009, οπότε και θα εκλεγούν το νέο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και η νέα Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Σε αυτή την περίπτωση, όμως, η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν θα μπορέσει να επιδείξει τον ηγετικό ρόλο που της αρμόζει στην πλέον κρίσιμη παγκόσμια Συνδιάσκεψη για την κλιματική αλλαγή που θα διεξαχθεί το Δεκέμβριο του 2009 στην Κοπενχάγη. 

Δείτε εδώ συνοπτικό πίνακα των προτάσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Περισσότερες πληροφορίες:
Δημήτρης Καραβέλλας, Διευθυντής WWF Ελλάς, 210 33 14 893, Αυτό το ηλεκτρονικό μήνυμα προστατεύεται από spam bots, θα πρέπει να έχετε ενεργοποιημένη τη Javascript για να το δείτε
Αχιλλέας Πληθάρας, Υπεύθυνος Εκστρατειών WWF Ελλάς, 210 33 14 893, Αυτό το ηλεκτρονικό μήνυμα προστατεύεται από spam bots, θα πρέπει να έχετε ενεργοποιημένη τη Javascript για να το δείτε
 

ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΗ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ

Αθήνα, 21/01/2008: Στις 23 Ιανουαρίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοινώνει μια δέσμη μέτρων για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου στην Ευρώπη μέχρι το 2020. Το WWF καλεί την Ευρωπαϊκή Ένωση να τηρήσει τις αποφάσεις που υιοθετήθηκαν στο Μπαλί τον περασμένο μήνα (μειώσεις εκπομπών για τις αναπτυγμένες χώρες που κυμαίνονται μεταξύ 25 και 40% έως το 2020) και να στοχεύσει σε μια μείωση των εκπομπών της κατά τουλάχιστον 30% σε σχέση με τα επίπεδα του 1990. Λιγότερο φιλόδοξοι στόχοι δεν θα μπορέσουν να συνεισφέρουν στη προσπάθεια συγκράτησης της αύξησης της μέσης παγκόσμιας θερμοκρασίας κάτω από τους 2 βαθμούς Κελσίου. Καθοριστικό ρόλο στην επιτυχή αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής θα παίξει η έγκαιρη λήψη των αποφάσεων.  

Έγκαιρη λήψη αποφάσεων

Αν όλα τα θέματα που περιλαμβάνονται στο επικείμενο Ευρωπαϊκό «ενεργειακό πακέτο» συζητηθούν ταυτόχρονα -για να προσυπογραφούν από τα Κράτη Μέλη και το Ευρωκοινοβούλιο- η διαδικασία λήψης απόφασης μπορεί να διαρκέσει ακόμα και πάνω από 2 χρόνια. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε αναβολή της τελικής συμφωνίας μέχρι το τέλος του 2009, οπότε και θα εκλεγούν το νέο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και η νέα Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Σε αυτή την περίπτωση, όμως, η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν θα μπορέσει να επιδείξει τον ηγετικό ρόλο που της αρμόζει στην πλέον κρίσιμη παγκόσμια Συνδιάσκεψη για την κλιματική αλλαγή –που θα διεξαχθεί το Δεκέμβριο του 2009 στην Κοπενχάγη. Σε αυτή την συνδιάσκεψη θα παρθούν οι τελικές αποφάσεις σχετικά τη μείωση των εκπομπών για την μετά το 2012 περίοδο, και είναι απαραίτητο η ΕΕ να παρευρίσκεται εκεί, έχοντας ήδη καταλήξει σε ένα φιλόδοξο πρόγραμμα μείωσης των εκπομπών. Το WWF καλεί το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Ευρωπαίο Συμβούλιο να συζητήσουν τις διάφορες προτάσεις χωριστά και όχι ως «ενιαίο πακέτο», καθώς κάτι τέτοιο μπορεί να σημαίνει μεγάλες καθυστερήσεις.

«Για να αναδειχθεί το επείγον του θέματος και να τηρηθούν οι δεσμεύσεις απέναντι στους Ευρωπαίους πολίτες, είναι απαραίτητο η διαδικασία να κινηθεί με γρήγορους ρυθμούς. Όσο πιο σύντομα μπορέσει η Ευρώπη να δείξει ότι είναι σε θέση να μειώσει τις εκπομπές της και ότι κινείται προς τις ανανεώσιμες πηγές και την εξοικονόμηση ενέργειας, τόσο καλύτερα θα είναι για τις διεθνείς διαπραγματεύσεις» λέει ο Στέφαν Σίνγκερ, επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Προγράμματος για την κλιματική αλλαγή και την ενέργεια του WWF. «Η Ευρώπη θα πρέπει να έχει θέσει σε εφαρμογή τις πολιτικές της για την μείωση των εκπομπών στη μετά Κιότο εποχή, πριν τις Ευρωεκλογές του 2009. Διαφορετικά, οποιαδήποτε ανακοίνωση περί ηγετικού ρόλου της ΕΕ στο θέμα της κλιματικής αλλαγής θα είναι απλά αστεία», προσθέτει. 

Αυτό, φυσικά, ισχύει και για την Ελλάδα, η οποία συνηθίζει να είναι ουραγός στην εφαρμογή της Κοινοτικής πολιτικής για την κλιματική αλλαγή. Αν η  χώρα μας θέλει να δείξει ότι πραγματικά  νοιάζεται για την κλιματική αλλαγή, τώρα έχει μια μοναδική ευκαιρία να δράσει, ώστε να επιτευχθούν εγκαίρως οι απαραίτητες συμφωνίες, και έτσι να προχωρήσουμε στις αναγκαίες μειώσεις εκπομπών σε Ευρωπαϊκό αλλά και σε εθνικό επίπεδο. Η Ελλάδα μπορεί και πρέπει να πρωτοστατήσει στις διαπραγματεύσεις, υποστηρίζοντας φιλόδοξες μειώσεις σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο. «Βάσει θέσεων και έργων κρινόμαστε όλοι» αναφέρει ο Δήμήτρης Καραβέλλας, Διευθυντής του WWF Ελλάς. «Η Ελλάδα έχει μεγάλα περιθώρια μείωσης των εκπομπών, πράγμα που έχει φανεί και σε σχετική έρευνα της οργάνωσής μας , και επομένως περιμένουμε στις διαπραγματεύσεις η Ελλάδα να στηρίξει την πρόταση για μείωση των εκπομπών κατά 30% έως το 2020» καταλήγει. 

Εμπορία εκπομπών

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα τροποποιήσει το υπάρχον σύστημα εμπορίας εκπομπών και θα προτείνει το πώς θα πρέπει να λειτουργήσει η αγορά εκπομπών στην Ευρώπη μετά το 2012. Το WWF τονίζει ότι τα όρια εκπομπών για το 2020 στους τομείς που καλύπτονται από το σύστημα εμπορίας ρύπων θα πρέπει να είναι σε πλήρη συμφωνία με τον στόχο για μείωση των συνολικών εκπομπών των αερίων του θερμοκηπίου κατά 30% που πρέπει να ισχύσει για την Ευρώπη. Είναι επίσης πολύ σημαντικό όλα τα δικαιώματα εκπομπών να διανεμηθούν στις υπόχρεες εγκαταστάσεις με δημοπράτηση και όχι δωρεάν.
Το WWF εκτιμά ότι η διάθεση των δικαιωμάτων εκπομπών με δημοπράτηση μπορεί να αποδώσει 40 με 50 δισεκατομμύρια ευρώ κάθε χρόνο – δυνητικά το πιο μεγάλο διαθέσιμο ταμείο για να χρηματοδοτήσει την ανάπτυξη της καθαρής ενέργειας, τη προσαρμογή στη κλιματική αλλαγή και την αντιμετώπιση της αποψίλωσης των δασών σε φτωχές χώρες.

«Τα προβλήματα του σημερινού συστήματος θα πρέπει να εξαλειφθούν και να διασφαλιστεί ότι το Σύστημα εμπορίας εκπομπών είναι ένα αξιόπιστο και αποτελεσματικό εργαλείο που θα βοηθήσει την Ευρώπη να μεταβεί σε μια οικονομία χαμηλού άνθρακα και ταυτόχρονα θα στηρίξει τις αναπτυσσόμενες χώρες. Το μεγαλύτερο μέρος των εσόδων της δημοπράτησης θα πρέπει να δοθεί για να μπορέσουν οι αναπτυσσόμενες χώρες να αντιμετωπίσουν, αλλά και να προσαρμοστούν στην πρόκληση της κλιματικής αλλαγής» τονίζει ο Σαντζιβ Κουμαρ, υπεύθυνος για το Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών του ευρωπαϊκού προγράμματος του WWF.

«Είναι χαρακτηριστικό ότι αν η Ελλάδα αποφάσιζε να δημοπρατήσει τα δικαιώματα εκπομπών της 2ης περιόδου του συστήματος εμπορίας ρύπων (με ενδεικτική τιμή τα 25€ ανά τόνο) θα έβαζε στα ταμεία της περίπου 1,8 δις €, ποσό ικανό να καλύψει την αποτελεσματική διείσδυση των ΑΠΕ, την παροχή κινήτρων για εξοικονόμηση ενέργειας, και την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος» σχολιάζει ο Αχιλλέας Πληθάρας, Υπεύθυνος Εκστρατειών του WWF Ελλάς.

Δυστυχώς, μέχρι σήμερα, η Ελλάδα δεν έχει ακόμα ανακοινώσει πως θα διανεμηθούν οι άδειες εκπομπών στη 2η φάση του σύστηματος εμπορίας ρύπων, ενώ η πριμοδότηση μονάδων λιθάνθρακα για την μετά Κιότο περίοδο, προιδεάζουν αρνητικά για τις εξελίξεις. «Ποτέ, όμως, δεν είναι αργά. Με την επίδειξη κατάλληλης πολιτικής βούλησης η Ελλάδα θα δείξει ότι το κλίμα είναι και στο χέρι της, αρκεί να το θελήσει» συνεχίζει ο Αχιλλέας Πληθάρας.

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και βιοκαύσιμα

Το Μάρτιο του 2007, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συμφώνησε ότι το 20% της ενέργειας που θα καταναλώνεται στην Ευρώπη θα προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας μέχρι το 2020. Το WWF υποστηρίζει θερμά αυτόν τον στόχο, οποίος θα πρέπει να περικλείεται στην οδηγία για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Καθώς σήμερα στην Ευρώπη το ποσοστό των ΑΠΕ αποτελεί μόνο το 7% της ενέργειας που καταναλώνεται, η επίτευξη ενός τέτοιου στόχου απαιτεί γενναία βήματα. Ξεκινώντας από τον ορισμό επιμέρους στόχων για τους διάφορους τομείς, η μερίδα του λέοντος θα πρέπει να οριστεί για το τομέα της ηλεκτροπαραγωγής.  Το WWF εκτιμά ότι ο γενικός στόχος του 20% για τις ΑΠΕ στην Ευρώπη μέχρι το 2020, αντιστοιχεί σε ένα ποσοστό του ηλεκτρισμού, το οποίο θα πρέπει να προέρχεται από ΑΠΕ (35 – 40%).

«Αυτό προϋποθέτει άμεσες και σε μεγάλη κλίμακα επενδύσεις» τονίζει ο δρ. Σίνγκερ. «Η θαλάσσια αιολική ενέργεια, είναι μια ώριμη τεχνολογία, και η ανάπτυξή της κατά μήκος της ακτογραμμής του Ατλαντικού από την Ιρλανδία μέχρι το Μαρόκο και στη Μεσόγειο, έχει τη δυνατότητα σε 2 – 3 δεκαετίες να καταστήσει περιττά όλα τα εργοστάσια λιγνίτη και λιθάνθρακα», προσθέτει.

Στην Ελλάδα, σήμερα, το ποσοστό των ΑΠΕ είναι ακόμα μικρότερο, και αποτελεί μόλις το 5% της συνολικής ενέργειας. Στην ηλεκτροπαραγωγή, η συμμετοχή των ΑΠΕ ανέρχεται μόλις στο 10% παρά τις δεσμεύσεις της χώρας ότι οι ΑΠΕ θα κατέχουν μερίδιο 20,1% στον ηλεκτρισμό έως το 2010. Για το λόγο αυτό απαιτούνται πλέον γενναία βήματα, παροχή κινήτρων εισόδου των ΑΠΕ και στον οικιακό τομέα, και εκμετάλευση όλων των μορφών ΑΠΕ, πάντα με σεβασμό στο φυσικό περιβάλλον.
Η νομοθετική πρόταση θα περιέχει επίσης και ένα υπο-στόχο για 10% συμμετοχή των βιοκαυσίμων στο τομέα των μεταφορών μέχρι το 2020. Το WWF πιστεύει ότι τα βιοκαύσιμα μπορούν να αποτελέσουν λύση απέναντι στη κλιματική αλλαγή, αρκεί να παράγονται με βιώσιμο τρόπο. Με βάση το είδος των φυτών από τα οποία παράγονται και το πού και το πώς παράγονται, τα βιοκαύσιμα μπορούν να έχουν θετικά ή αρνητικά αποτελέσματα στις εκπομπές των αερίων του θερμοκηπίου, αλλά και γενικότερα στο περιβάλλον, στη κοινωνία και στην οικονομία. Το WWF ζητά ένα υποχρεωτικό σύστημα πιστοποίησης για όλα τα είδη βιοενέργειας, που θα διασφαλίζει ότι η παραγωγή τους φέρει πραγματικά θετικά αποτελέσματα. Το WWF παρουσιάζει ένα πρότυπο ενός τέτοιου συστήματος συμπεριλαμβανομένων και κοινωνικών και περιβαλλοντικών κριτηρίων σε σχετική έκθεση .

 «Η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να μειώσει την εξάρτησή της από τα ορυκτά καύσιμα και ταυτόχρονα να βοηθήσει τις αναπτυσσόμενες χώρες να απαλύνουν την φτώχεια. Με το σύστημα πιστοποίησης για τη βιοενέργεια δεν ανακαλύπτεται ο τροχός από την αρχή. Απλά εφαρμόζονται κοινωνικά και περιβαλλοντικά κριτήρια που ήδη ισχύουν για κάποια αγαθά που προέρχονται από τα δάση και τη γεωργία», τονίζει ο Ζαν –Πιερ Ντενρούιτερ, υπεύθυνος για θέματα βιοενέργειας στο διεθνές WWF. «Ταυτόχρονα, όμως, χρειάζονται επειγόντως πιο αποδοτικές μηχανές και τεχνολογίες αυτοκίνησης, όπως τα υβριδικά αυτοκίνητα, για να μειωθεί αρχικά η ζήτηση σε καύσιμα», προσθέτει.

Στην Ελλάδα, που η γεωργία αποτελεί μια σημαντικότατη παραγωγική δραστηριότητα, η εισαγωγή ενός κατάλληλου συστήματος πιστοποίησης θα προωθήσει τα βιοκαύσιμα, και συνάμα θα αποτρέψει την περαιτέρω καταστροφή των ελάχιστων εναπομείναντων φυσικών πόρων.

Δέσμευση και αποθήκευση άνθρακα

Σύμφωνα με το WWF, η παγίδευση και η αποθήκευση άνθρακα για υφιστάμενα και νέα εργοστάσια άνθρακα και φυσικού αερίου έχει μόνο μεταβατικό χαρακτήρα, μέχρι οι οικονομίες να μπουν στο δρόμο των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Η δέσμευση και αποθήκευση άνθρακα πρέπει να εφαρμοστεί και σε παλιά και σε νέα εργοστάσια ηλεκτροπαραγωγής. Ωστόσο, η τεχνολογία αυτή δεν είναι πανάκεια. Το WWF τονίζει ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα πρέπει να προτείνει ένα πολύ αυστηρό ρυθμιστικό πλαίσιο που θα επιλαμβάνεται του θέματος της ασφάλειας της αποθήκευσης του διοξειδίου του άνθρακα σε γεωλογικούς σχηματισμούς. Ακόμα και τότε, όμως, η ενεργειακή αποδοτικότητα και οι καθαρές πηγές ενέργειας αποτελούν τις καλύτερες επιλογές, που πρέπει να προωθηθούν κατάλληλα.

Περισσότερες πληροφορίες:
Δημήτρης Καραβέλλας, Διευθυντής WWF Ελλάς, 210 33 14 893, Αυτό το ηλεκτρονικό μήνυμα προστατεύεται από spam bots, θα πρέπει να έχετε ενεργοποιημένη τη Javascript για να το δείτε
Αχιλλέας Πληθάρας, Υπεύθυνος Εκστρατειών Πολιτικής, 210 33 14 893, Αυτό το ηλεκτρονικό μήνυμα προστατεύεται από spam bots, θα πρέπει να έχετε ενεργοποιημένη τη Javascript για να το δείτε